Trong những ngôi nhà có cầu thang, khoảng trống phía dưới từ lâu đã được xem là một vị trí rất đáng để tận dụng. Cách quen thuộc nhất là đo theo độ dốc của cầu thang rồi đóng một hệ tủ vừa khít bên dưới, chia thành nhiều ngăn để cất giày dép, đồ gia dụng, vali hay những món ít sử dụng. Với nhà thiếu chỗ chứa, đây vẫn là một giải pháp có giá trị và hoàn toàn không phải cách làm lỗi thời đến mức cần loại bỏ. Tuy nhiên, cách sử dụng gầm cầu thang đang trở nên đa dạng hơn. Đặc biệt trong những ngôi nhà có diện tích vừa phải, cầu thang nằm ngay phòng khách hoặc ở vị trí dễ nhìn thấy, nhiều gia chủ trẻ không còn muốn tận dụng bằng mọi giá. Thay vì lấp kín khoảng trống bằng một khối tủ lớn, họ ưu tiên cảm giác nhẹ nhàng, ít chi tiết và chỉ bố trí đúng công năng mình thực sự cần.
Tại sao tủ kín gầm cầu thang đôi khi không còn là lựa chọn đầu tiên?
1. Một khối tủ lớn có thể khiến khu vực cầu thang trông nặng hơn: Điều này dễ nhận thấy khi cầu thang nằm ngay trong phòng khách hoặc gần lối vào, bởi hệ tủ lúc này trở thành một phần khá lớn trong tầm nhìn.
2. Không phải phần nào dưới gầm cầu thang cũng thuận tiện để làm tủ: Càng về phía thấp, chiều cao sử dụng càng giảm. Nếu cố chia thật nhiều khoang chỉ để tận dụng hết diện tích, một số ngăn có thể sâu, thấp và không thuận tiện khi lấy đồ.
3. Càng nhiều chỗ chứa chưa chắc càng tốt: Một hệ tủ lớn rất hữu ích nếu gia đình thực sự cần. Ngược lại, nếu chỉ đóng tủ vì tiếc khoảng trống, những ngăn ít sử dụng rất dễ trở thành nơi tích trữ đồ lâu ngày.
Vì vậy, thay vì mặc định gầm cầu thang phải được lấp đầy, có thể bắt đầu từ một câu hỏi đơn giản hơn: gia đình thực sự muốn làm gì với khu vực này?
Cách 1: Chỉ làm tủ thấp ở phần gầm có chiều cao sử dụng thuận tiện
Đây là cách xử lý khá hợp lý nếu gia đình vẫn cần thêm chỗ chứa nhưng không muốn biến toàn bộ gầm cầu thang thành một khối tủ kín. Thay vì chạy hệ tủ theo toàn bộ đường chéo của cầu thang, chỉ phần có kích thước phù hợp mới được bố trí thành tủ thấp, hộc kéo hoặc các khoang đóng kín. Phần còn lại được để thoáng.
1. Chỉ lấy phần diện tích thực sự dễ sử dụng
Gầm cầu thang có đặc điểm rất rõ là chiều cao thay đổi liên tục. Phần gần đầu thấp đôi khi chỉ còn một khoảng nhỏ, trong khi phần phía cao lại thuận tiện hơn nhiều. Bởi vậy, không nhất thiết phải cố biến mọi khoảng trống thành một ngăn tủ. Có thể ưu tiên những đoạn đủ cao và đủ sâu để làm hộc kéo, tủ giày hoặc khoang chứa đồ. Những góc quá thấp có thể bỏ trống hoặc xử lý hoàn thiện đơn giản. Như vậy, diện tích được tận dụng dựa trên khả năng sử dụng thực tế chứ không phải chỉ để đạt mục tiêu kín từng centimet.
2. Tủ thấp giúp giữ được khoảng thoáng phía trên
So với một hệ tủ đóng theo đúng hình tam giác của gầm cầu thang, tủ thấp tạo ra một đường ngang gọn hơn và để lộ phần tường phía sau. Chính khoảng trống này giúp khu vực cầu thang bớt cảm giác bị lấp đầy. Nếu gầm cầu thang nằm trong phòng khách, mặt tủ còn có thể trở thành một bề mặt để đặt vài món đồ nhỏ. Tuy nhiên, cũng không cần biến nó thành thêm một kệ trang trí dày đặc, bởi mục tiêu ban đầu vẫn là làm cho khu vực này nhẹ mắt hơn.
3. Hộc kéo có thể hữu ích ở những vị trí thấp
Ở một số vị trí, mở cánh tủ rồi cúi người lấy đồ phía sâu bên trong khá bất tiện. Nếu kích thước và kết cấu cho phép, hộc kéo có thể là một cách xử lý thực tế hơn vì đồ được đưa ra phía ngoài khi sử dụng. Dù vậy, kiểu tủ nào cũng cần được đo theo hiện trạng cụ thể. Kích thước cầu thang, vị trí chân thang, tường, len chân tường và không gian cần thiết để mở cánh hoặc kéo hộc đều ảnh hưởng đến thiết kế. Không nên chỉ nhìn một mẫu đẹp trên mạng rồi áp nguyên kích thước sang nhà mình.
Cách 2: Bỏ tủ lớn, biến gầm cầu thang thành một khoảng chức năng mở
Đây là hướng xử lý khác hẳn. Thay vì nghĩ gầm cầu thang là nơi phải cất đồ, gia đình có thể coi đây là một phần của không gian sinh hoạt và giao cho nó một chức năng phù hợp. Tùy vị trí, chiều cao và cách bố trí ngôi nhà, khoảng này có thể trở thành góc đọc sách nhỏ, chỗ đặt một ghế đơn, một kệ sách thấp, góc trang trí hoặc đơn giản là một khoảng trống được hoàn thiện sạch sẽ. Không phải nhà nào cũng cần nhét thêm một công năng vào đây; đôi khi để thoáng cũng là một lựa chọn.
1. Hiệu quả rõ nhất khi cầu thang nằm trong phòng khách
Nếu cầu thang nằm khuất ở cuối nhà, việc đóng tủ lớn thường ít ảnh hưởng đến cảm nhận chung. Nhưng khi cầu thang xuất hiện ngay cạnh phòng khách, khoảng gầm lại trở thành một phần của tổng thể nội thất. Lúc này, việc để mở giúp mắt nhìn xuyên qua hoặc nhìn thấy một mảng tường thoáng thay vì dừng lại ở hàng loạt cánh tủ. Với những ngôi nhà theo phong cách hiện đại, ít đồ, đây cũng là cách để khu vực cầu thang hòa vào phòng khách tự nhiên hơn.
2. Có thể tạo công năng mà không cần xây thêm một khối nội thất lớn
Nếu chiều cao phù hợp, một chiếc ghế nhỏ cùng đèn đọc sách có thể tạo thành góc ngồi. Nếu khoảng gầm thấp hơn, kệ sách thấp hoặc một món nội thất rời vừa kích thước sẽ linh hoạt hơn hệ tủ đóng cố định. Điểm đáng chú ý là nội thất rời có thể thay đổi khi nhu cầu gia đình thay đổi. Hôm nay khu vực này là góc đọc sách, vài năm sau có thể bỏ ghế đi và sử dụng theo cách khác mà không phải tháo cả hệ tủ được đóng vừa khít từ trước.
3. Để trống hoàn toàn cũng có thể là một cách tận dụng
Nghe có vẻ mâu thuẫn, nhưng tận dụng không gian không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với việc đặt thêm đồ vào đó. Trong một căn nhà đã đủ chỗ lưu trữ, khoảng gầm cầu thang sạch sẽ, thoáng và không có vật dụng đôi khi đem lại giá trị lớn hơn một chiếc tủ mà gia đình không thực sự cần. Đây cũng là điểm khá gần với xu hướng tối giản mà nhiều người trẻ hướng tới: không cố biến mọi khoảng trống thành nơi chứa đồ, mà giữ lại những khoảng nghỉ để ngôi nhà bớt nặng nề.
Không phải nhà nào cũng nên bỏ tủ gầm cầu thang
Nếu gia đình thiếu chỗ chứa, gầm cầu thang vẫn là một vị trí có thể khai thác rất hiệu quả. Một hệ tủ được đo đạc hợp lý, chia ngăn theo đúng đồ cần cất và có cách mở thuận tiện hoàn toàn có thể tốt hơn việc cố chạy theo một thiết kế tối giản nhưng lại khiến đồ đạc phải chất ra bên ngoài. Ngược lại, nếu nhà đã đủ tủ mà gầm cầu thang lại nằm ở vị trí dễ nhìn thấy, không nhất thiết phải đóng kín chỉ vì tiếc diện tích. Làm tủ thấp ở phần dễ sử dụng hoặc để khu vực này trở thành một khoảng chức năng mở đều là những phương án đáng cân nhắc. Cuối cùng, câu chuyện không nằm ở việc tủ kín hay gầm mở hiện đại hơn. Điều đáng cân nhắc là mỗi mét vuông được sử dụng có thực sự phục vụ sinh hoạt hay không. Khi bỏ được tâm lý phải lấp đầy mọi khoảng trống, gầm cầu thang đôi khi lại trở thành một phần nhẹ nhàng và dễ chịu hơn của ngôi nhà.
*Thông tin trong bài mang tính tham khảo. Mỗi ngôi nhà có diện tích, kết cấu và nhu cầu sử dụng khác nhau. Khi cải tạo hoặc đóng mới nội thất gầm cầu thang, gia chủ nên tham khảo ý kiến kiến trúc sư hoặc người có chuyên môn để có phương án phù hợp.
