Gọi tháng 7 là tháng “cô hồn” làm mất đi tính nhân văn
Trao đổi với phóng viên, nhà nghiên cứu Phạm Đình Hải, Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam chia sẻ, tháng 7 âm lịch gắn với nhiều nghi lễ tâm linh quan trọng của Đạo giáo, Phật giáo và tín ngưỡng dân gian Việt Nam.
Theo quan niệm của lịch pháp và thần sát, tháng 7 được gọi là Tết Trung Nguyên. Các gia đình thường tổ chức cúng lễ, tạ ơn trời đất, thần Phật, tổ tiên...
Theo Đạo giáo, rằm tháng 7 là ngày Địa quan xá tội, các vong hồn được trở về với gia đình, tổ tiên. Vì vậy, con cháu làm lễ cúng, chuẩn bị quần áo, vàng mã và các lễ vật để tưởng nhớ người đã khuất.
Mâm cỗ cúng rằm tháng 7 thường được các gia đình chuẩn bị chu đáo (Ảnh: Thu Huong Vu).
“Gọi tháng 7 là tháng "cô hồn" là oan cho tháng 7. Cô hồn thực chất là những vong linh không có nơi để về, không có người thân thờ cúng, không có người chăm lo. Họ có thể là những người chết trận, chết vì tai nạn, chết đường chết chợ, người chết đói…”, ông Hải giải thích.
Theo nhà nghiên cứu này, trong văn hóa Phật giáo và dân gian, những vong linh không nơi nương tựa được gọi là cô hồn, ngạ quỷ và là đối tượng được thực hiện các nghi lễ chẩn tế, cúng dường.
Cúng cô hồn là một nghi thức mang tính nhân văn, thể hiện sự thương cảm, chia sẻ với những người đã mất nhưng không có người thân thờ cúng. Nếu gọi tháng 7 là tháng "cô hồn" thì vô hình trung làm mất đi ý nghĩa tốt đẹp này.
Ngoài ra, dịp rằm tháng 7 còn có lễ Vu Lan. Ngày lễ này bắt nguồn từ sự tích Bồ tát Mục Kiền Liên cứu mẹ thoát kiếp ngạ quỷ, vì vậy còn gọi là lễ "Vu Lan báo hiếu".
“Ở cả Đạo giáo và Phật giáo, dù cách lý giải khác nhau, đều có điểm chung là tính nhân văn trong phong tục của người Việt. Các gia đình tưởng nhớ tổ tiên, còn những vong linh không có người thờ cúng thì được cộng đồng, nhà chùa thực hiện nghi lễ chẩn tế”, ông Hải nói.
Bởi vậy, nhà nghiên cứu này khẳng định, nên coi tháng 7 âm lịch nói chung và rằm tháng 7 nói riêng là dịp làm những việc thiện, báo hiếu, tưởng nhớ người đã khuất, không nên quan niệm đây là thời điểm “đen đủi”, phải tránh mọi việc lớn.
Ngày giờ đẹp cúng rằm tháng 7 năm 2026 theo gợi ý chuyên gia
Nhà nghiên cứu Phạm Đình Hải cho rằng, các gia đình có thể lựa chọn thời gian phù hợp để thực hiện nghi lễ cúng rằm tháng 7.
Ngày 14/7 âm lịch (26/8 dương lịch) có thể làm lễ cúng trong các khung giờ: 7-11h, 13-15h hoặc 19-21h.
Ngày 15/7 âm lịch (27/8 dương lịch) có thể cúng các khung giờ: 13-15h hoặc 17-19h.
Nếu muốn cúng vào dịp cuối tuần, các gia đình có thể tham khảo các ngày:
Ngày 10/7 âm lịch (22/8 dương lịch): Làm lễ lúc 7-11h hoặc 15-17h.
Ngày 11/7 âm lịch (23/8 dương lịch): Cúng vào 11-13h, 13-15h hoặc 19-21h.
Ngày 13/7 âm lịch (24/8 dương lịch): Có thể làm lễ lúc 15-19h.
Việc đốt vàng mã chỉ nên mang tính tượng trưng (Ảnh minh họa: Khôi Vũ).
Cũng theo chuyên gia, tùy điều kiện từng gia đình có thể chuẩn bị mâm cúng chay hoặc mâm cúng mặn. Không nên cúng bái linh đình, đốt nhiều vàng mã gây lãng phí, ảnh hưởng đến môi trường.
Khi thực hiện các nghi lễ, không nên quá để ý đến chuyện kiêng kỵ, cần giữ được sự thành kính, đề cao tinh thần tưởng nhớ tổ tiên, báo hiếu cha mẹ, làm việc thiện và sống nhân ái.
