Trong bối cảnh "tiền không còn rẻ", dòng vốn tín dụng dài hạn, chi phí thấp đang được nhiều doanh nghiệp săn đón. Dù vậy, tiêu chí của dòng vốn này đặt ra cho các bên được tài trợ cũng vô cùng khắt khe: không chỉ chứng minh được mô hình kinh doanh hiệu quả, mà còn phải minh bạch dòng tiền, hướng đến hoạt động có tác động tích cực lên môi trường, xã hội...
Vốn xanh tăng tốc
Tại Việt Nam, ESG đã trở thành thông điệp được lan tỏa mạnh mẽ nhiều năm qua, song không nhiều doanh nghiệp đủ chuẩn để có thể tiếp cận được vốn xanh.
Từ năm 2024, một số doanh nghiệp Việt đầu tiên được nhận vốn xanh, vốn hỗ trợ mang tính chất tác động từ các quỹ ngoại DFCD, Beacon Fund, &Green... Đến hiện tại, ngân hàng ngoại chi nhánh tại Việt Nam mới bắt đầu có khoản tín dụng bền vững như UOB đã cấp vốn thực tế, hay TPBank cũng có lộ trình cho lĩnh vực này.
Thông tin từ Ngân hàng Nhà nước cho biết, đến cuối năm 2025, dư nợ tín dụng xanh đạt gần 780.000 tỷ đồng, chiếm khoảng 4,19% tổng dư nợ toàn nền kinh tế. Mặc dù tỷ trọng chưa lớn, nhưng tốc độ tăng trưởng khá tích cực khi năm 2024 tăng 9,5% và năm 2025 tăng 14,62%.
Số lượng các tổ chức tín dụng tham gia vào tín dụng xanh tại Việt Nam cũng tăng mạnh gấp 4 lần. Dù quy mô còn nhỏ so với thế giới là 947 tỷ đồng theo dữ liệu từ Bloomberg Intelligence), Việt Nam được đánh giá vẫn đang theo kịp tốc độ tăng trưởng của lĩnh vực này.
Về phía doanh nghiệp nhận vốn xanh, năm 2024, công ty Phúc Sinh của “vua tiêu” gây xôn xao khi liên tục nhận được vốn từ các quỹ quốc tế cho phát triển bền vững. Đây là một trong những công ty Việt trong lĩnh vực nông nghiệp đầu tiên tiếp cận được vốn tác động từ quỹ ngoại.
Những doanh nghiệp Việt đầu tiên tiếp cận được vốn xanh đã "về đích"
Tháng 10/2024, Công ty Phúc Sinh đã nhận tài trợ không hoàn lại từ quỹ DFCD với 431.250 euro, tương đương hơn 13,2 tỷ đồng. Cũng trong năm này, doanh nghiệp đồng thời nhận đầu tư từ quỹ Hà Lan khác là &Green với tổng giải ngân và dự định tài trợ là 25 triệu USD, tương đương gần 659 tỷ đồng, trong vòng 7 năm.
Sau gần 2 năm nhận vốn từ quỹ Hà Lan (DFCD), công ty vừa công bố hoàn thành dự án phát triển bền vững, cho biết dùng số tiền trên xây dựng hệ sinh thái phát triển bền vững tại các vùng nguyên liệu trọng điểm như Đắk Lắk, Đắk Nông (Lâm Đồng) và Sơn La, tổng diện tích 8.000ha với hơn 6.300 nông hộ tham gia…
Thu nhập của các hộ tham gia chương trình cũng cải thiện, tăng trung bình 36% so với mô hình canh tác thông thường.
"Vua tiêu" Việt Nam và đại diện quỹ Hà Lan DFCD (Ảnh: PS).
Một trường hợp đáng chú ý khác, tháng 2 vừa qua, trong bối cảnh lãi suất vay tăng cao, Công ty TNHH Năng lượng CAS (CAS Energy) - công ty năng lượng có nhiều kỹ sư nữ tại Ninh Thuận - gây chú ý khi được quỹ tư nhân giảm 1% lãi vay. Con số này vô cùng có ý nghĩa trong bối cảnh vốn vay tại các ngân hàng đắt đỏ ở giai đoạn này.
Doanh nghiệp này cũng là công ty đầu tiên trong danh mục đầu tư của Beacon Fund mở khóa được cơ chế giảm lãi liên kết tạo tác động (impact-link). Dù không tiết lộ mức lãi hiện nay, song mặt bằng lãi vay tác động từ quỹ này dao động quanh ngưỡng 8-12%. Từ tháng 2, nhờ đạt được các cam kết, công ty năng lượng này được Beacon giảm 1% lãi suất cho khoảng thời gian còn lại của khoản vay.
Beacon được biết đến là một quỹ đầu tư đến từ Singapore, là quỹ đầu tư tạo tác động đầu tiên tại Việt Nam, chuyên tìm kiếm và hỗ trợ vốn cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ, công ty có lãnh đạo là nữ giới và tác động tích cực đến môi trường, bình đẳng giới…
