Mối liên kết ngày càng chặt chẽ trong hệ sinh thái Elon Musk
Công ty hàng không vũ trụ tư nhân SpaceX của tỷ phú Elon Musk vừa ấn định giá chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) ở mức 135 USD/cổ phiếu, theo hồ sơ gửi Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC) ngày 3/6.
Theo kế hoạch, SpaceX sẽ phát hành khoảng 555,6 triệu cổ phiếu, tương ứng số vốn huy động lên tới 75 tỷ USD. Các tổ chức bảo lãnh phát hành cũng được quyền mua thêm 83,3 triệu cổ phiếu, nâng quy mô thương vụ thêm khoảng 11,2 tỷ USD nếu quyền chọn này được thực hiện đầy đủ.
Sau IPO, Elon Musk vẫn duy trì quyền kiểm soát tuyệt đối khi nắm giữ hơn 82% quyền biểu quyết tại công ty. Goldman Sachs đóng vai trò bảo lãnh phát hành chính, cùng với Morgan Stanley, Bank of America, Citigroup và JPMorgan Chase.
Khác với thông lệ tại phố Wall, SpaceX không công bố khoảng giá dự kiến để thăm dò nhu cầu thị trường mà lựa chọn mức giá cố định sau nhiều vòng tiếp xúc với các nhà đầu tư tổ chức trước thềm roadshow. Với mức giá 135 USD/cổ phiếu, SpaceX được định giá khoảng 1.770 tỷ USD, giả định các thương vụ liên quan đến EchoStar và Cursor hoàn tất đúng kế hoạch.
Nếu đạt được mức định giá này, SpaceX sẽ trở thành doanh nghiệp có vốn hóa lớn thứ 7 tại Mỹ, vượt qua Tesla - công ty xe điện cũng do Elon Musk lãnh đạo - hiện được thị trường định giá khoảng 1.600 tỷ USD.
Cổ phiếu SpaceX dự kiến chính thức giao dịch trên sàn Nasdaq từ ngày 12/6 với mã chứng khoán SPCX.
Bản cáo bạch cập nhật cũng hé lộ các giao dịch ngày càng sâu rộng giữa những doanh nghiệp thuộc hệ sinh thái của Elon Musk.
Theo đó, xAI - công ty trí tuệ nhân tạo do Musk sáng lập - đã mua hệ thống pin lưu trữ Megapack của Tesla trị giá 269 triệu USD trong tháng 4. Trước đó, Tesla từng ghi nhận doanh thu 430 triệu USD từ việc bán Megapack cho xAI trong năm ngoái.
Hồ sơ IPO cho thấy Tesla hiện đang sở hữu 18,99 triệu cổ phiếu SpaceX, tương đương giá trị khoảng 2,56 tỷ USD theo mức giá chào bán mới nhất.
"Chúng tôi có lịch sử hợp tác lâu dài với Tesla thông qua các thỏa thuận thương mại, cấp phép công nghệ và hỗ trợ vận hành", SpaceX cho biết trong tài liệu gửi SEC.

Tỷ phú Elon Musk (Ảnh: Reuters).
Có thể phá sâu kỷ lục IPO của Alibaba
Với quy mô huy động dự kiến 75 tỷ USD, SpaceX nhiều khả năng sẽ trở thành thương vụ IPO lớn nhất lịch sử thị trường chứng khoán Mỹ, bỏ xa kỷ lục hiện do Alibaba nắm giữ.
Thương vụ diễn ra trong bối cảnh thị trường IPO công nghệ đang nóng trở lại nhờ làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo.
Đầu tuần này, Anthropic đã nộp hồ sơ IPO bảo mật lên SEC, trong khi OpenAI được cho là đang hoàn tất các thủ tục cần thiết để chuẩn bị cho kế hoạch niêm yết trong thời gian tới.
Dù vậy, các tài liệu công bố gần đây cho thấy SpaceX vẫn đang ghi nhận các khoản lỗ hàng tỷ USD mỗi năm, đồng thời khẳng định quyền kiểm soát gần như tuyệt đối của Elon Musk đối với công ty.
Trong hồ sơ sửa đổi nộp ngày 1/6, SpaceX cho biết tối đa 5% lượng cổ phiếu IPO sẽ được phân phối trực tiếp cho một số nhân viên và đối tượng được lựa chọn.
Khi SpaceX tiến gần hơn tới thị trường đại chúng, giới đầu tư ngày càng đồn đoán về khả năng Elon Musk sẽ hợp nhất SpaceX và Tesla trong tương lai.
Theo một số nguồn tin thân cận, tỷ phú này đã nhiều lần thảo luận với các cộng sự về phương án kết hợp hai doanh nghiệp. Một số nhân viên Tesla cũng cho biết đây là chủ đề được nhắc tới trong nội bộ công ty.
Tesla và SpaceX vốn đã chia sẻ nhân sự, công nghệ và phối hợp trong nhiều dự án chiến lược suốt nhiều năm qua.
Nếu kịch bản hợp nhất trở thành hiện thực, Elon Musk có thể tạo ra một tập đoàn công nghệ có quy mô chưa từng có, kết hợp các lĩnh vực xe điện, năng lượng, trí tuệ nhân tạo và hàng không vũ trụ trong cùng một hệ sinh thái.