Đây được xem là lần thứ ba vận tải biển quốc tế có đợt sóng tăng cước mạnh mẽ trong lịch sử, sau hai đợt tăng do Covid-19 và sự kiện khủng hoảng ở Biển Đỏ hồi cuối năm 2023.
Cước tàu biển đồng loạt tăng, nhiều tuyến vượt mốc 9.000 USD/container
Theo thông tin cập nhật thị trường vận tải và logistics quốc tế tuần 28/2026 của Sàn giao dịch logistics quốc tế Phaata, chỉ số giá cước vận tải biển thế giới WCI của Drewry tuần này tiếp tục tăng 2,4% so với tuần trước, lên 4.639 USD/FEU (1 FEU tương đương 1 container 40 Feet).
Đáng chú ý, giá cước trên các tuyến từ châu Á đi Mỹ tăng rất mạnh. Tuyến châu Á - Bờ Tây nước Mỹ đạt 7.072 USD/FEU, tăng 5,6% so với tuần trước và cao hơn 66,56% so với một tháng trước. Tuyến châu Á - châu Âu cũng tăng lên 5.457 USD/FEU, cao hơn 42,63% so với tháng trước.
Giá cước vận tải biển trên tuyến xuất khẩu chủ lực của Việt Nam, đặc biệt là tuyến đi Mỹ, đang tăng mạnh (Ảnh: Nam Bình).
Cũng theo dữ liệu mới nhất từ nền tảng logistics số Phaata, chỉ số giá cước vận tải container Việt Nam (VCFI Composite Index) đạt 3.479 điểm, tăng 0,86% so với kỳ tuần trước.
Đặc biệt, giá cước vận tải biển trên nhiều tuyến xuất khẩu chủ lực của Việt Nam đang tiếp đà tăng trong khoảng vài tuần qua, nhất là tuyến đi Mỹ.
Cụ thể, tuyến TPHCM - Bờ Đông Hoa Kỳ đã vượt mốc 9.200 USD/container 40 feet, lên 9.260 USD/FEU, tăng 4,64% so với kỳ trước đó. Đây là tuyến có mức giá cước cao nhất trong hệ thống chỉ số giá cước vận tải container Việt Nam (VCFI).
Trong khi đó, tuyến TPHCM - Bờ Tây Hoa Kỳ cũng tăng lên 7.351 USD/FEU. Tuyến đường biển này đã tăng mạnh hơn 20% từ cuối tháng 6 và tăng hơn 200% so với ba tháng trước.
Đặc biệt, các tuyến đi châu Âu cũng tiếp tục duy trì mặt bằng giá cao, như tuyến TPHCM - Bắc Âu (HCM-NEU) đạt 5.576 USD/container 40 feet (FEU). Hay như tuyến TP - Địa Trung Hải (HCM-MED) dù đã điều chỉnh giảm nhẹ trong tuần này, mức giá vẫn ở vùng cao trong vòng một năm qua, đạt 6.835 USD/container 40 feet.
Ông Nguyễn Đình Tùng - Chủ tịch HĐQT Vina T&T Group - than thở, chỉ trong thời gian ngắn vừa qua, giá cước vận chuyển container đã tăng rất mạnh. Nếu đầu tháng 5, công ty ông chỉ chi khoảng 2.800 USD/container cho xuất khẩu nông sản thì đến nay đã lên gần 7.800 USD/container, tương đương mức tăng hơn 200%.
Việc giá cước tăng thêm hàng nghìn USD mỗi container tạo sức ép lớn đối với các doanh nghiệp đã ký hợp đồng xuất khẩu trước đó vì rất khó điều chỉnh giá bán.
Không chỉ vậy, đối với nhóm hàng tươi sống, việc tàu chậm hoặc thay đổi lịch trình còn làm tăng chi phí lưu kho, lưu bãi và ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng hàng hóa.
Doanh nghiệp đối mặt áp lực chi phí, cần chủ động tái cấu trúc logistics
Theo nhận định của Phaata, đợt tăng giá lần này xuất phát từ nhiều yếu tố cùng lúc. Một trong những nguyên nhân quan trọng là làn sóng nhập khẩu sớm của các doanh nghiệp Mỹ trước thời điểm một số chính sách thuế dự kiến hết hiệu lực vào ngày 24/7.
Việc các nhà nhập khẩu đồng loạt đẩy nhanh đơn hàng đã khiến nhu cầu đặt chỗ tăng mạnh trong thời gian ngắn. Bên cạnh đó, căng thẳng địa chính trị khiến nhiều hãng tàu tiếp tục phải đi vòng qua Mũi Hảo Vọng thay vì qua Biển Đỏ và kênh đào Suez, kéo dài hành trình thêm 10-20 ngày, làm tăng chi phí nhiên liệu và giảm số vòng quay khai thác của đội tàu.
Các hiệp hội ngành hàng khuyến cao doanh nghiệp ưu tiên thỏa thuận giá trong ngắn hạn, đồng thời cân nhắc kỹ trước khi khóa cước dài hạn ở mức quá cao (Ảnh: Nam Bình).
Cùng với đó, dù ký hợp đồng vận chuyển dài hạn, nhiều doanh nghiệp cho biết vẫn phải chịu thêm hàng loạt phụ phí như phụ phí mùa cao điểm (PSS), phụ phí nhiên liệu (EBS) hay phụ phí rủi ro chiến tranh. Tổng chi phí phát sinh có thể tăng thêm từ 800-1.500 USD/container.
Trước bối cảnh này, các hiệp hội ngành hàng khuyến cáo doanh nghiệp ưu tiên thỏa thuận giá trong ngắn hạn, đồng thời cân nhắc kỹ trước khi khóa cước dài hạn ở mức quá cao.
Các điều khoản về phụ phí, thời gian miễn lưu container, lịch cắt máng, cảng chuyển tải và phương án xử lý khi lịch tàu thay đổi cũng cần được rà soát kỹ nhằm hạn chế chi phí phát sinh.
Ngoài ra, trong những tuần tới, doanh nghiệp cần tiếp tục theo dõi nhu cầu nhập khẩu tại Hoa Kỳ, tốc độ bổ sung công suất của các hãng tàu và quá trình khôi phục vận tải qua kênh đào Suez. Đây sẽ là những yếu tố quan trọng quyết định cước container tiếp tục đi ngang ở vùng cao hay bắt đầu hạ nhiệt trong nửa cuối quý III/2026.
Cước tàu biển nhiều tuyến châu Á, châu Phi giảm mạnh
Trái ngược với các tuyến xuất khẩu hàng đi từ TPHCM đi Mỹ, một số tuyến tàu biển vận chuyển hàng đến Việt Nam đang có mức giá tốt giúp doanh nghiệp tiết kiệm được chi phí khi tăng cường nhập khẩu nguyên liệu cho mùa sản xuất nửa cuối năm.
Ông Bùi Quang Huyên - Chủ tịch HĐQT Công ty Hoàng Sơn 1 cho ví dụ, một số tuyến đưa hàng từ châu Phi về Việt Nam đang có giá tốt do lượng hàng ít, không đủ “lấp đầy” container khiến hãng tàu phải giảm giá. Mức cước trên các tuyến này đang thấp hơn từ 10-20% so với cùng kỳ năm trước.
Hay như ở khu vực châu Á, giá cước vẫn duy trì ở mức thấp hơn đáng kể. Tuyến TPHCM - Hàn Quốc đạt 446 USD/FEU trong khi tuyến TPHCM - Nhật Bản và Đông Nam Á cùng ở mức 514 USD/FEU, chỉ tăng nhẹ dưới 1% so với tuần trước. Riêng tuyến TPHCM - Trung Quốc có mức giảm mạnh nhất với hơn 20,9%, xuống còn 128 USD/FEU.
