Tin đồn thất thiệt, phát tán thông tin cá nhân hay những làn sóng công kích trên mạng có thể gây tổn hại nghiêm trọng cho cá nhân, tổ chức và làm gia tăng sự thù địch trong không gian mạng. Khi tốc độ lan truyền ngày càng nhanh, việc bảo vệ nạn nhân cũng không thể chỉ dừng ở yêu cầu gỡ bỏ nội dung sau khi tổn hại đã xảy ra.
Trước thực trạng đó, Trung Quốc vừa công bố lấy ý kiến dự thảo Luật phòng, chống bạo lực mạng. Điểm đáng chú ý là trách nhiệm của các nền tảng được tăng cường, từ nhận diện, ngăn chặn nội dung vi phạm đến hỗ trợ lưu giữ chứng cứ; đồng thời, nạn nhân cũng được bổ sung cơ chế đề nghị tòa án can thiệp sớm.
Những quy định này được báo chí Trung Quốc đánh giá ra sao và liệu có thể trở thành một "lá chắn" mới trước bạo lực mạng?
Một nội dung công kích chỉ mất vài giây để đăng tải, nhưng hậu quả có thể kéo dài nhiều năm. Với 7 chương, 60 điều, dự thảo luật mới của Trung Quốc đang xây dựng cơ chế bảo vệ toàn diện người dùng trước, trong và sau khi bạo lực mạng xảy ra.
Theo trang The Paper, điểm thay đổi đáng chú ý là các nền tảng Internet được đặt vào vị trí "tuyến phòng thủ đầu tiên" thay vì chỉ phản ứng thụ động trước tình trạng bạo lực mạng. Các nền tảng này được yêu cầu thiết lập và hoàn thiện các cơ chế nhận diện, giám sát, đồng thời phải nhanh chóng thực hiện các biện pháp cần thiết như xóa hoặc chặn nội dung, ngắt liên kết, hạn chế chức năng hay thậm chí đóng tài khoản khi phát hiện thông tin về bạo lực mạng.
Dự thảo Luật phòng, chống bạo lực mạng cũng yêu cầu các nhà cung cấp dịch vụ Internet phải lưu trữ hồ sơ liên quan và báo cáo cho cơ quan chức năng có thẩm quyền. Đồng thời phải cung cấp các chức năng thuận tiện, đặt ở vị trí dễ thấy để người dùng có thể nhanh chóng thu thập bằng chứng liên quan đến bạo lực mạng - Thông tin trên nhật báo Bắc Kinh.
Một điểm đáng chú ý khác là nạn nhân của bạo lực mạng được trao thêm công cụ để bảo vệ quyền lợi của mình dễ dàng hơn. Theo đó, nạn nhân có thể đề nghị tòa án ban hành lệnh cấm nếu có chứng cứ cho thấy hành vi bạo lực mạng đang hoặc sắp xảy ra và có nguy cơ gây hậu quả nếu không ngăn chặn kịp thời. Trang Kinh tế thế kỷ 21 ví đây là một "nút tạm dừng mạnh mẽ", bởi điều này có thể giúp người bị hại tránh được việc phải chờ nhiều tháng tới khi có phán quyết cuối cùng, trong khi những lời đồn, hình ảnh và thông tin cá nhân vẫn tiếp tục lan truyền.
Ngoài ra, dự thảo Luật cũng quy định, nếu nạn nhân gặp khó khăn thực sự trong việc cung cấp chứng cứ, tòa án cần phải yêu cầu cơ quan công an hỗ trợ nạn nhân thu thập chứng cứ theo quy định pháp luật.
Dù dự thảo Luật mới vẫn cần phải lấy ý kiến công chúng trước khi chính thức xem xét, thông qua, song báo chí Trung Quốc nhận định đây là một bước tiến quan trọng trong việc hình thành khuôn khổ pháp lý chuyên biệt về chống bạo lực mạng, nhất là trong bối cảnh các vụ quấy rối trực tuyến hay sử dụng AI để tạo và phát tán nội dung xúc phạm đang ngày càng phổ biến.
