Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá được Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến trong phiên họp thứ 6, sáng 21/9.
Với dự án luật này, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà cho biết phạm vi điều chỉnh được giữ nguyên như luật hiện hành.
Các quy định được bổ sung liên quan việc cấm sản xuất, kinh doanh, tàng trữ, vận chuyển, xuất khẩu… hay sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và thuốc lá khác.
Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà (Ảnh: Quốc hội).
Cũng theo Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế, dự thảo luật lần này cấm sản xuất, mua bán, xuất khẩu, nhập khẩu thiết bị điện tử, cụm linh kiện, linh kiện (bộ phận) rời, dung dịch để lắp ráp, sản xuất thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, thuốc lá khác.
Đáng lưu ý, dự thảo luật sửa đổi cấm trưng bày sản phẩm thuốc lá.
Theo cơ quan soạn thảo, việc bổ sung các hành vi bị cấm đối với thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, thuốc lá khác… là phù hợp với thực tiễn xuất hiện các sản phẩm mới chứa nicotine trái phép, gây hại cho sức khỏe con người.
Dự thảo luật cũng quy định cấm bán thuốc lá bằng máy bán hàng tự động, bán thuốc trên không gian mạng, nền tảng thương mại điện tử, mạng xã hội, nền tảng số hoặc phương thức giao dịch điện tử khác; hút, bán thuốc lá tại địa điểm có quy định cấm hút, bán thuốc lá.
Lý giải việc bổ sung quy định cấm trưng bày thuốc lá, Chính phủ cho biết qua nghiên cứu kinh nghiệm của các nước và thực tiễn trong nước thấy cần thiết phải bổ sung quy định nhằm hạn chế tình trạng hút thuốc lá mới và thúc đẩy người hút cai nghiện thuốc lá.
Đến cuối năm 2024, trên thế giới đã có 59 quốc gia ban hành quy định cấm trưng bày thuốc lá tại điểm bán, theo số liệu trong tờ trình của Chính phủ. Trong đó, riêng khu vực ASEAN có 5 nước đã cấm trưng bày, gồm Thái Lan, Brunei, Singapore, Lào và Malaysia.
Phiên họp Ủy ban Thường vụ Quốc hội sáng 21/9 (Ảnh: Quốc hội).
Về điều khoản chuyển tiếp, Thứ trưởng Bộ Y tế cho biết quy định đại lý bán lẻ, điểm bán lẻ thuốc lá không được trưng bày quá một bao, một tút hoặc một hộp của một nhãn hiệu thuốc lá tại Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá hiện hành “được tiếp tục thực hiện trong vòng 6 tháng kể từ ngày luật này có hiệu lực thi hành”.
Báo cáo thẩm tra nội dung này, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết Thường trực Ủy ban đề nghị cân nhắc tính khả thi của quy định cấm triệt để hành vi trưng bày thuốc lá.
Ông nhấn mạnh cần phân định rõ hành vi trưng bày bị cấm tại luật này với hoạt động niêm yết giá, sử dụng tên thương mại hợp pháp theo Luật Sở hữu trí tuệ , Luật Giá.
Cơ quan thẩm tra cũng đề nghị bổ sung đánh giá năng lực kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm của lực lượng quản lý thị trường tại cấp cơ sở, đặc biệt sau khi bãi bỏ chức năng thanh tra chuyên ngành y tế.
Về địa điểm cấm hút thuốc lá hoàn toàn, dự thảo luật bỏ cụm từ “Trường cao đẳng, đại học, học viện”.
Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh (Ảnh: Quốc hội).
Thường trực Ủy ban đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo cân nhắc giữ nội dung như luật hiện hành nhưng sửa tên thành “cơ sở giáo dục đại học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp” để phù hợp với Luật Giáo dục đại học và Luật Giáo dục nghề nghiệp.
Ngoài ra, dự thảo luật quy định “không được bán thuốc lá phía ngoài cổng cơ sở giáo dục, cơ sở y tế trong phạm vi 100m tính từ ranh giới khuôn viên gần nhất của cơ sở đó”.
Cơ quan thẩm tra cho rằng việc quy định phạm vi 100m là không khả thi trong điều kiện thực tế.
Ông Nguyễn Đắc Vinh nhấn mạnh bản chất của quy định trên hướng đến việc hạn chế học sinh tiếp cận với thuốc lá và ảnh hưởng của thuốc lá tại các cơ sở giáo dục, cơ sở y tế.
Do đó, Thường trực Ủy ban đề nghị quy định theo hướng không được bán thuốc lá tại khu vực tiếp giáp với cơ sở giáo dục, cơ sở y tế, đồng thời giao Chính phủ quy định chi tiết các biện pháp giám sát xung quanh các cơ sở này.
