Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng được các đại biểu Quốc hội góp ý kiến trong phiên thảo luận tổ chiều 6/8.
Đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại Nguyễn Trung Kiên góp ý vào việc sửa Luật, phòng chống rửa tiền và băn khoăn khi “đối tượng báo cáo” chưa được đưa vào phần giải thích từ ngữ.
Theo ông, phải xem xét “đối tượng báo cáo” là một số ngành, nghề kinh doanh có giá trị lớn.

Đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại Nguyễn Trung Kiên (Ảnh: Quốc hội).
“Vừa rồi chúng ta đã đưa vàng, bạc, đá quý vào rồi nhưng với mặt hàng như lan đột biến, có giỏ lan 25-30 tỷ đồng hoặc có cây cảnh cả trăm tỷ đồng… thì những đối tượng báo cáo này liệu đằng sau đó có dấu hiệu rửa tiền hay không?”, vị đại biểu đặt vấn đề.
Một nội dung thực tế khác, theo ông Kiên, là việc thu lợi từ quà tặng trên nền tảng số.
“Ví dụ hôm qua có một phiên livestream với lượng người xem rất lớn, riêng số quà tặng trong phiên livestream ấy cũng ước tính cả tỷ đồng, với hàng chục nghìn người bấm tặng quà. Vậy liệu những người có ảnh hưởng trong xã hội livestream có chuyện rửa tiền đằng sau không”, đại biểu Kiên hỏi và đặt vấn đề việc lợi dụng các nền tảng số để rửa tiền.
Theo ông, việc thu lợi từ quà tặng trên nền tảng số, thương mại điện tử cũng là vấn đề cần nghiên cứu.
Đề cập đến việc bổ sung quy định các dấu hiệu đáng ngờ trong lĩnh vực tài sản mã hóa, đại biểu Trần Thị Hiền (Ninh Bình) ủng hộ quy định này nhằm tăng cường phòng, chống rửa tiền với lĩnh vực có mức độ rủi ro cao.

Đại biểu Quốc hội Trần Thị Hiền nêu ý kiến tại phiên thảo luận tổ chiều 6/8 (Ảnh: Hồng Phong).
Tuy nhiên, nữ đại biểu đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát quy định theo hướng khái quát hơn. Theo đó, với các dấu hiệu mang tính nghiệp vụ, kỹ thuật hoặc có khả năng thay đổi nhanh theo sự phát triển của công nghệ và phương thức giao dịch tài sản mã hóa, đại biểu Hiền đề nghị nghiên cứu giao cho Ngân hàng Nhà nước Việt Nam hướng dẫn, cập nhật theo thẩm quyền.
“Cách quy định này sẽ bảo đảm tính ổn định của Luật, tạo cơ sở pháp lý để cơ quan quản lý nhà nước chủ động điều chỉnh, bổ sung kịp thời các dấu hiệu mới phát sinh trong thực tiễn mà không phải sửa đổi Luật, qua đó nâng cao hiệu quả thực thi và đáp ứng yêu cầu phòng, chống rửa tiền trong bối cảnh công nghệ tài chính phát triển rất nhanh”, bà Hiền nêu quan điểm.
Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Đỗ Đức Hồng Hà cũng đánh giá cao quy định đưa dịch vụ tài sản mã hóa vào đối tượng báo cáo phi tài chính và bổ sung các dấu hiệu đáng ngờ riêng biệt cho lĩnh vực tài sản mã hóa.
Sự bùng nổ của các giao dịch trực tuyến và công nghệ chuỗi khối, theo ông Hà, đã biến tài sản mã hóa trở thành một kênh lưu chuyển dòng tiền xuyên biên giới vô cùng phức tạp. Đại biểu nhận định tài sản mã hóa đang bị các đối tượng phạm tội lợi dụng triệt để làm công cụ rửa tiền, trốn thuế và tài trợ khủng bố.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Đỗ Đức Hồng Hà (Ảnh: Quốc hội).
Cho rằng hệ thống pháp luật đang tồn tại một khoảng trống pháp lý lớn với loại hình tài sản này, ông Hà đánh giá cao việc dự thảo luật bổ sung dịch vụ tài sản mã hóa vào nhóm đối tượng báo cáo và thiết lập một danh mục các dấu hiệu đáng ngờ.
Theo ông, đây là giải pháp theo tôi là then chốt và cấp bách nhất để bịt kín kẽ hở pháp lý này.
Cũng theo đại biểu, dự thảo đã xây dựng các dấu hiệu đáng ngờ rất thực tiễn, bao gồm hành vi chia nhỏ giao dịch tài sản mã hóa để tránh ngưỡng báo cáo, các giao dịch có tần suất và giá trị lớn bất thường phát sinh ngay sau khi mở tài khoản.
Quy định này góp phần bảo vệ an ninh tiền tệ quốc gia, ngăn chặn hiệu quả dòng tiền bẩn chảy qua các kênh phi truyền thống và nâng cao uy tín của hệ thống tài chính Việt Nam trên toàn cầu.