Ban Thường trực Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam vừa có báo cáo tổng kết 13 năm thực hiện Quyết định số 217 về Quy chế giám sát và phản biện xã hội của MTTQ Việt Nam và các đoàn thể chính trị - xã hội.
Theo báo cáo, hoạt động giám sát thời gian qua đã được MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội thực hiện khá bài bản với nhiều cách làm linh hoạt, hình thức đa dạng.
Thời gian gần đây, nhất là sau khi sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy chính quyền 2 cấp, Ủy ban MTTQ Việt Nam các cấp đã kịp thời phối hợp với đơn vị liên quan điều chỉnh và lựa chọn một số nội dung, hình thức giám sát phù hợp với tâm tư, nguyện vọng của đông đảo cử tri và nhân dân.
Đại hội toàn quốc Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam lần thứ XI (Ảnh: Hồng Phong).
Ở địa phương, Ủy ban MTTQ Việt Nam các cấp chủ động bám sát tình hình thực tế, những vấn đề bức xúc mà cử tri kiến nghị, như thực hiện chế độ, chính sách bồi thường đất đai, giải phóng mặt bằng khi Nhà nước thu hồi đất; việc bố trí tái định cư và tạm cư cho người dân có nhà, đất bị thu hồi; việc thực hiện quy hoạch, dự án còn để kéo dài nhiều năm; về đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm; về công tác tiếp dân và giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo của công dân… để xác định nội dung, hình thức giám sát cụ thể.
Bên cạnh đó, MTTQ Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội các cấp chủ động thực hiện phản biện xã hội ở các cấp độ khác nhau đối với các văn bản dự thảo về chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật, các quy hoạch, kế hoạch, chương trình, dự án phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội của Nhà nước, của địa phương có ảnh hưởng, tác động đến nhân dân.
Để công tác này hiệu quả hơn, Ban Thường trực Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam kiến nghị bổ sung quy định về trách nhiệm giải trình, tiếp thu kiến nghị của các cơ quan chủ trì soạn thảo, cơ quan trình, cơ quan thẩm định, thẩm tra, ban hành văn bản; nghiên cứu trình cấp có thẩm quyền xây dựng và ban hành cơ chế để nhân dân trực tiếp giám sát và tham gia hoạt động giám sát, phản biện xã hội.
MTTQ cũng đề xuất xây dựng cơ chế để vận hành hiệu quả các Hội đồng tư vấn, cơ chế khuyến khích, huy động các chuyên gia, nhà khoa học, các nhân sĩ, trí thức, doanh nhân, người có kinh nghiệm thực tiễn, người có uy tín... tham gia hoạt động giám sát, phản biện xã hội.
Một giải pháp khác được Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam nhấn mạnh là xây dựng đội ngũ cán bộ làm công tác giám sát, phản biện xã hội đủ năng lực chuyên môn, phẩm chất, bản lĩnh chính trị đáp ứng yêu cầu công tác.
Cơ quan này kiến nghị có cơ chế ưu đãi đối với cán bộ, công chức có trình độ chuyên môn cao, kinh nghiệm công tác từ các bộ ngành, cơ sở về làm công tác mặt trận, đồng thời nghiên cứu, đề xuất có cơ chế luân chuyển cán bộ mặt trận sang làm tại các cơ quan Nhà nước để rèn luyện, học tập kinh nghiệm đáp ứng yêu cầu của công tác giám sát, phản biện trong tình hình mới.
Theo tổng hợp số liệu, trong 13 năm qua, MTTQ Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội các cấp đã chủ trì tổ chức 825.747 cuộc giám sát, trong đó, cấp Trung ương MTTQ Việt Nam tổ chức 32 cuộc; cấp tỉnh 36.202 cuộc; cấp huyện, xã 789.513 cuộc…
