Chiều 3/8, phát biểu thảo luận tại tổ về dự thảo Luật Hải quan (sửa đổi), các đại biểu Quốc hội đoàn Hà Nội bày tỏ nhất trí với sự cần thiết sửa đổi, bổ sung Luật Hải quan và cho rằng việc xây dựng luật đã bám sát định hướng, sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng.
Đại biểu Trần Thanh Hà, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội TP Hà Nội, cho rằng việc sửa đổi, bổ sung Luật Hải quan nhằm thể chế hóa chủ trương chuyển đổi số, hiện đại hóa ngành hải quan để đáp ứng yêu cầu phát triển mạnh của thương mại điện tử xuyên biên giới, logistics và hội nhập quốc tế.

Bà Phùng Thị Hồng Hà, Phó Trưởng đoàn ĐBQH TP Hà Nội, điều hành phiên thảo luận (Ảnh: Như Ý).
Về nội dung xác thực định danh điện tử trong hoạt động mua, bán hàng hóa với nước ngoài, ông Hà đề nghị nghiên cứu theo hướng việc xác thực chỉ thực hiện một lần đối với mỗi tài khoản hoặc mỗi chủ thể, trên cơ sở kết nối, khai thác dữ liệu từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và các cơ sở dữ liệu quốc gia có liên quan.
Việc này vừa bảo đảm nguyên tắc "một lần cung cấp thông tin, nhiều lần sử dụng", vừa giảm chi phí tuân thủ cho người dân và doanh nghiệp, đồng thời tránh phát sinh thêm thủ tục hành chính, theo đại biểu Hà.
Về kiểm định, quản lý rủi ro và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, đại biểu nhấn mạnh đây là nhóm chính sách mới, có tác động trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp cũng như hiệu quả quản lý của cơ quan hải quan. Đại biểu đề nghị tiếp tục hoàn thiện theo hướng minh bạch, dễ áp dụng và bảo đảm khả năng kiểm soát quyền lực.
Đối với trường hợp kết quả đánh giá lại khác với kết quả kiểm định ban đầu, ông Hà đề nghị cần quy định rõ trách nhiệm của tổ chức, cá nhân thực hiện kiểm định; cơ chế xử lý trách nhiệm nếu có sai sót; đồng thời làm rõ trách nhiệm bồi thường thiệt hại trong trường hợp việc kết luận không chính xác làm ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.
Đối với quy định cho phép cơ quan hải quan chủ động tạm dừng làm thủ tục đối với hàng hóa quá cảnh có dấu hiệu xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ khi có "căn cứ rõ ràng", đại biểu đề nghị làm rõ hơn nội hàm của khái niệm này.
Theo đại biểu, cần quy định cụ thể về dấu hiệu nhận biết, thẩm quyền quyết định, thời hạn tạm dừng, trách nhiệm bảo quản hàng hóa, chi phí lưu giữ và cơ chế bồi hoàn trong trường hợp việc tạm dừng không có căn cứ hoặc gây thiệt hại cho doanh nghiệp.
"Quy định càng rõ thì càng thuận lợi cho cơ quan thực thi, đồng thời hạn chế phát sinh khiếu nại, tranh chấp", ông Hà nêu rõ.
Phát biểu thảo luận, đại biểu Quốc hội chuyên trách Đoàn TP Hà Nội Nguyễn Ngọc Việt đánh giá cao cơ quan soạn thảo đã bám sát nguyên tắc xây dựng một đạo luật rất đặc thù, đáp ứng đồng thời hai yêu cầu là bảo đảm thông quan nhanh, không gây ùn tắc, tạo thuận lợi tối đa; kiểm soát hiệu quả để phòng ngừa gian lận thương mại, kiểm soát hàng giả, hàng kém chất lượng và vi phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Góp ý vào một số nội dung cụ thể, đại biểu Nguyễn Ngọc Việt đề nghị cơ quan soạn thảo rà soát kỹ quy định về xác thực, định danh điện tử để kiểm soát chủ thể giao dịch qua thương mại điện tử xuyên biên giới, bảo đảm tính phù hợp với các cam kết quốc tế mà Việt Nam đã tham gia.

Đại biểu Nguyễn Ngọc Việt phát biểu thảo luận tại tổ (Ảnh: Như Ý).
Ông Việt cũng đề nghị rà soát để tránh chồng chéo quy định của Luật Thương mại điện tử, tránh tình trạng doanh nghiệp phải thực hiện xác thực hai lần cho hai cơ quan khác nhau, làm phát sinh chi phí và thời gian không cần thiết.
Đối với quy định về kiểm định hàng hóa và tạm dừng thủ tục đối với hàng hóa nghi giả mạo quyền sở hữu trí tuệ, đại biểu cho rằng cần luật hóa minh bạch, thay vì giao quy định tại các văn bản dưới luật để tránh ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp xuất nhập khẩu.