Chiều 6/7, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng chủ trì Hội nghị quán triệt, thúc đẩy triển khai Chương trình Mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi (Chương trình).
Chương trình giai đoạn 2026-2030 được thiết kế theo hướng tích hợp, tăng phân cấp, tập trung nguồn lực và quản lý theo kết quả.
Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng chủ trì Hội nghị quán triệt, thúc đẩy triển khai Chương trình Mục tiêu quốc gia (Ảnh: Gia Huy).
Theo Thứ trưởng Bộ NN&MT Nguyễn Hoàng Hiệp, việc tích hợp 3 chương trình mục tiêu quốc gia bước đầu tạo được đầu mối chỉ đạo thống nhất, giảm chồng chéo về địa bàn, đối tượng và nội dung hỗ trợ, đồng thời mở rộng dư địa để địa phương chủ động lồng ghép, sử dụng hiệu quả các nguồn lực.
Bên cạnh những kết quả bước đầu, ông Hiệp chỉ ra hạn chế khi những chuyển biến thực chất tại cơ sở chưa rõ nét, trong khi nhiều nhiệm vụ tác động trực tiếp đến phát triển hạ tầng, sinh kế, nâng cao thu nhập, giảm nghèo và phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi mới chỉ ở giai đoạn chuẩn bị hoặc bắt đầu triển khai.
Về tiến độ giải ngân, đến hết ngày 30/6, tổng vốn đầu tư công của Chương trình đã giải ngân đạt hơn 2.714 tỷ đồng, tương đương 23,5% kế hoạch. Trong đó, vốn ngân sách Trung ương giải ngân hơn 1.506 tỷ đồng, đạt 22,1% kế hoạch.
Thứ trưởng Bộ NN&MT Nguyễn Hoàng Hiệp (Ảnh: Gia Huy).
Thứ trưởng Bộ Tài chính Tạ Anh Tuấn đánh giá các chương trình mục tiêu quốc gia giải ngân đều chậm hơn so với giải ngân chung về đầu tư công của Chính phủ. Có nhiều nguyên nhân, song theo ông Tuấn, trong đó có nguyên nhân về hướng dẫn cơ chế chính sách, có nguyên nhân về giao vốn chậm, cũng có nguyên nhân về công tác tổ chức thực hiện.
Theo Thứ trưởng Tạ Anh Tuấn, mặc dù đã có thông báo vốn, có dự án, có chính sách nhưng chỉ giải ngân được 18,9% kế hoạch năm, điều này cho thấy việc thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia đang rất chậm.
Kết luận nội dung này, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng yêu cầu nhìn thẳng vào thực tế là năng lực tổ chức thực thi ở nhiều địa phương, nhất là vùng sâu, vùng xa, vẫn chưa đáp ứng yêu cầu.
"Có nơi vốn đã được bố trí nhưng không giải ngân được, trong khi nguy cơ tái nghèo vẫn hiện hữu nếu các chương trình không được triển khai đồng bộ, hiệu quả và bền vững", Phó Thủ tướng nói.
Ông yêu cầu Bộ NN&MT với vai trò cơ quan thường trực Chương trình, phải tập trung cao độ trong công tác đôn đốc, tổng hợp tình hình, chủ động tháo gỡ khó khăn, vướng mắc theo thẩm quyền, đồng thời kịp thời báo cáo Chính phủ, Thủ tướng và Ban Chỉ đạo Trung ương đối với những vấn đề phát sinh vượt thẩm quyền.
Đặc biệt, Phó Thủ tướng giao Bộ ngay tuần tới phải trình Chính phủ ban hành bộ tiêu chí đánh giá, chấm điểm KPI đối với việc triển khai và giải ngân các Chương trình mục tiêu quốc gia.
Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng phát biểu kết luận cuộc họp (Ảnh: Gia Huy).
Đối với các địa phương, Phó Thủ tướng yêu cầu chủ động ban hành đầy đủ nguyên tắc, tiêu chí, cơ chế, chính sách thuộc thẩm quyền để phân bổ nguồn vốn năm 2026; đồng thời đẩy mạnh phân cấp cho cấp xã, phường nhằm phát huy tính chủ động trong triển khai thực hiện.
Theo Phó Thủ tướng, các chương trình phải bảo đảm trọng tâm, trọng điểm, tránh dàn trải; ưu tiên giải quyết dứt điểm các nhu cầu thiết yếu của người dân như nước sạch, đất ở, đất sản xuất, giáo dục, y tế và các vấn đề dân sinh cấp bách.
Nhấn mạnh yêu cầu nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực, Phó Thủ tướng yêu cầu quyết tâm trong năm 2026 phải giải ngân 100% nguồn vốn ngân sách Trung ương được giao, coi đây là nhiệm vụ chính trị trọng tâm nhằm khắc phục triệt để tình trạng chậm giải ngân kéo dài nhiều năm qua.
