Thảo luận tại tổ về dự án Luật Phát triển đô thị sáng 7/8, nhiều đại biểu Quốc hội là lãnh đạo địa phương kỳ vọng khi luật ban hành sẽ là cơ sở pháp lý vững chắc, tạo động lực phát triển mạnh mẽ cho địa phương nói riêng và mục tiêu tăng trưởng 2 con số của cả nước nói chung.
Dự thảo luật gồm 5 chương, 66 điều và tập trung vào 2 nhóm chính sách lớn, trong đó có việc đẩy mạnh phân quyền cho thành phố là đô thị đặc biệt và chính sách đặc thù thúc đẩy thành phố là đô thị đặc biệt.
Dự thảo luật mở rộng thẩm quyền của thành phố là đô thị đặc biệt trong xây dựng và ban hành văn bản quy phạm pháp luật nhằm quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành và xử lý các vấn đề đặc thù phát sinh từ thực tiễn quản lý, phát triển đô thị.
Ủng hộ tăng phân quyền, để địa phương tự chịu trách nhiệm
Trong khi đó, Bí thư Tỉnh ủy Phú Thọ Phạm Đại Dương nhìn nhận dự án Luật Phát triển đô thị là đột phát tạo ra bước phát triển. Thực tế vừa qua, ông Dương cho biết có nhiều cơ chế khác nhau cho mỗi địa phương, nhưng luật lần này sẽ “quy tụ” các cơ chế để các địa phương thực hiện.
Bí thư Tỉnh ủy Phú Thọ Phạm Đại Dương phát biểu tại phiên thảo luận sáng 7/8 (Ảnh: Hồng Phong).
“Xây dựng luật này để khai thác hết tiềm năng, lợi thế của các vùng có vị trí chiến lược, tạo động lực mới và thu hút các nguồn lực đầu tư chất lượng cao”, Bí thư Tỉnh ủy Phú Thọ nhấn mạnh.
Theo ông, mục tiêu của luật là tạo cơ chế đặc thù cho các khu vực có điều kiện. Một chính sách đặc thù quan trọng là phân cấp, phân quyền cho các địa phương, được phân theo 3 nhóm đối tượng chính. Một là Hà Nội, TPHCM và các thành phố được công nhận là đô thị đặc biệt. Hai là các thành phố khác chưa được công nhận và ba là các tỉnh.
“Đặc thù lớn nhất của luật này là phân cấp, phân quyền, kiểm soát quyền lực và để các địa phương chủ động. Trước đây muốn làm như vậy phải đi xin rất nhiều cấp, nhưng giờ các tỉnh, thành phố có thể tự quyết được. Cái này rất đúng với chủ trương tăng phân cấp phân quyền và tăng sự chịu trách nhiệm của địa phương”, ông Phạm Đại Dương phân tích.
Vị Bí thư Tỉnh ủy khẳng định các tỉnh, thành nếu được áp dụng cơ chế đặc thù trong luật này sẽ tăng trưởng, đóng góp vào sự phát triển chung của cả nước. “Như Phú Thọ cũng kỳ vọng có luật này, có cơ chế, chính sách mới sẽ thu hút được nhiều nhà đầu tư hơn, có cơ hội tăng trưởng tốt hơn để đóng góp chung vào tăng trưởng và phát triển của cả nước”, ông Dương nói.
Dự án lấn biển hàng trăm nghìn tỷ đồng "chờ cơ chế"
Bí thư Thành ủy Đà Nẵng Lê Ngọc Quang ủng hộ việc xây dựng luật này, đặc biệt để tạo cơ chế cho TPHCM tăng trưởng. Theo ông, cả nước có 2 đô thị đặc biệt, Hà Nội đã có Luật Thủ đô rồi, còn TPHCM sau hợp nhất với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu đã trở thành động lực tăng trưởng rất quan trọng của cả nước, chiếm tỷ trọng đóng góp kinh tế rất lớn.
Bí thư Thành ủy Đà Nẵng Lê Ngọc Quang (Ảnh: Hồng Phong).
“Nếu không có luật với những cơ chế đặc thù riêng và phân cấp phân quyền mạnh sẽ vướng nhiều thứ. Vì thế, cơ chế, chính sách lần này cần tập trung vào một số lĩnh vực phát triển đô thị đặc thù”, Bí thư Đà Nẵng nói và ủng hộ phân cấp mạnh hơn nữa cho TPHCM.
Vấn đề mấu chốt, theo ông Quang, là việc giao thẩm quyền. Với TPHCM, ông cho rằng những “việc lớn” thuộc thẩm quyền của Trung ương có thể mạnh dạn giao cho TPHCM, ví dụ liên quan các dự án động lực, khu đô thị lấn biển hay các khu đô thị lớn, khu trung tâm tài chính quốc tế…
“TPHCM cần cơ chế đủ mạnh để quyết nhanh, gọn những vấn đề lớn nếu không muốn bị tụt hậu so với các đô thị trong khu vực và trên thế giới. Cả nước đang tập trung mục tiêu tăng trưởng cao cho cả nhiệm kỳ và TPHCM giữ vai trò đầu tàu nên cần trao cho họ quyền lớn hơn”, ông Quang nêu quan điểm.
Hơn nữa theo ông, khi ban hành Luật Phát triển đô thị, một số địa phương khác cũng được hưởng lợi vì có một số cơ chế dùng chung thay vì phải đi xin cơ chế đặc thù vốn “rất mệt mỏi”.
Giờ có nhiều luật chuyên ngành đang sửa, phải cập nhật quan điểm mới của Đảng, theo tôi cái này cũng không tránh khỏi trùng lặp một số nội dung nhưng quan trọng là rà soát các vấn đề.
“Vừa rồi, do yêu cầu phát triển, nhiều địa phương xin cơ chế đặc thù nhưng cái đó bất hợp lý, vì xin cơ chế đặc thù mất rất nhiều thời gian và rất khó khăn”, Bí thư Lê Ngọc Quang nêu thực tế.
Với các chính sách được đưa vào luật lần này, theo ông, sẽ chấm dứt cảnh địa phương đua tranh xin cơ chế đặc thù, và khi có luật, cơ sở pháp lý cũng chắc chắn hơn rất nhiều.
Bí thư Thành ủy Đà Nẵng đề nghị quan tâm đến các quy định liên quan dự án, khu đô thị lấn biển. Ông phân tích hiện 21/34 tỉnh, thành phố có biển nên nhiều địa phương đang có dự án phải “chờ cơ chế”. Ví dụ, Đà Nẵng có dự án lấn biển 1.500ha với tổng mức đầu tư cho cả chuỗi dự án khoảng 400.000 tỷ đồng, song theo ông Quang, chưa có chính sách gì để thực hiện.
Cho rằng đây không chỉ là câu chuyện riêng của Đà Nẵng, ông đề nghị luật quan tâm quy định nội dung này để triển khai, nếu không ở các địa phương cũng sẽ “tắc hết”. Đây cũng là một bước thu hẹp khoảng cách, sự chênh lệch về cơ chế, chính sách giữa các địa phương trên cả nước.
