Chiều 22/8, phát biểu giải trình các ý kiến đại biểu Quốc hội nêu về dự thảo Nghị quyết về giảm thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết quy mô của doanh nghiệp đóng vai trò vô cùng quan trọng đối với sự tăng trưởng kinh tế.
Theo ông Tuấn, kinh nghiệm của Nhật Bản trong giai đoạn tăng trưởng cao 10-12%/năm cho thấy đóng góp của nhân tố năng suất tổng hợp (TFP) khoảng 58% và 20% là nhờ quy mô doanh nghiệp phát triển lớn lên.
Có 2,69 triệu hộ kinh doanh có doanh thu dưới 10 tỷ đồng
Lý giải việc lựa chọn ngưỡng doanh thu 10 tỷ đồng, Bộ trưởng Bộ Tài chính chỉ rõ theo số liệu thống kê hiện nay, số hộ kinh doanh có doanh thu dưới 10 tỷ đồng là 2,69 triệu hộ kinh doanh, chiếm tới 99,98% tổng số hộ kinh doanh trên cả nước. Cùng với đó, số doanh nghiệp có doanh thu dưới 10 tỷ đồng là hơn 865.000 doanh nghiệp, chiếm khoảng 81,1% tổng số doanh nghiệp.
Như vậy, ngưỡng 10 tỷ đồng đảm bảo bao phủ và hỗ trợ được đại đa số các hộ kinh doanh và doanh nghiệp quy mô nhỏ, siêu nhỏ đang thực sự gặp khó khăn hiện nay, theo Bộ trưởng Tài chính.
Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn phát biểu giải trình (Ảnh: Media Quốc hội).
Về mức giảm 30%, ông Tuấn cho hay với doanh thu 10 tỷ đồng, chia ra mỗi tháng doanh thu khoảng 833 triệu đồng. Nếu tính tỷ lệ lợi nhuận khoảng 12% thì số thuế mỗi tháng doanh nghiệp phải nộp khoảng 15-17 triệu đồng, như vậy mức giảm 30% tương đương giảm từ 4 triệu đồng đến hơn 5 triệu đồng.
Ông Tuấn nhấn mạnh mức 5 triệu đồng tương đương với mức chi tiêu cao nhất của một người dân trong một tháng và cũng tương đương với mức tiền lương tối thiểu vùng của vùng I. Điều này cũng tạo điều kiện cơ bản để các doanh nghiệp nhỏ và vừa có thêm nguồn lực để phát triển.
Bộ trưởng Bộ Tài chính cho biết sau khi các cơ quan chức năng vào cuộc kiểm tra, ý thức trách nhiệm đối với người kinh doanh hiện rất cao, họ chỉ mong muốn làm sao làm cho đúng, không ai muốn làm sai, vì thế chính sách thuế phải làm sao càng đơn giản càng tốt.
Ông Tuấn cũng cho hay trong Luật Hỗ trợ phát triển doanh nghiệp dự kiến trình Quốc hội tại kỳ họp tháng 10 tới sẽ sửa theo hướng nâng mức doanh thu áp dụng phương pháp tính thuế đơn giản - theo tỷ lệ phần trăm nhân doanh thu đối với doanh nghiệp có doanh thu từ 10 tỷ đồng trở xuống thay vì mức 3 tỷ đồng như hiện nay để giúp hỗ trợ doanh nghiệp nhiều hơn.
Về giải pháp để tránh tình trạng chia tách nhằm hưởng chính sách ưu đãi, Bộ trưởng Bộ Tài chính nhấn mạnh trong dự thảo nghị quyết của Chính phủ sẽ loại trừ các trường hợp công ty con, công ty liên kết để đảm bảo hạn chế tối đa việc trục lợi chính sách.
Theo ông Tuấn, hiệu lực của nghị quyết bắt đầu từ tháng 8 và áp dụng cho cả kỳ tính thuế năm 2026 và năm 2027. Cơ quan chức năng sẽ thông báo sớm giúp doanh nghiệp chủ động tính toán mức ưu đãi được hưởng, từ đó chủ động xây dựng kế hoạch đầu tư, sản xuất kinh doanh, đặc biệt là vào chu kỳ cuối năm và dịp Tết Nguyên đán.
Băn khoăn ngưỡng doanh thu 10 tỷ đồng
Phát biểu thảo luận trước đó, bày tỏ ủng hộ chủ trương giảm thuế, tuy nhiên đại biểu Nguyễn Duy Thanh (đoàn Cà Mau) chỉ ra bất cập rằng nếu doanh nghiệp có doanh thu không quá 10 tỷ đồng và được giảm 30% số thuế, nhưng khi doanh thu vừa vượt 10 tỷ đồng thì mức giảm không còn.
Theo đại biểu, một doanh nghiệp có doanh thu 9,9 tỷ đồng được hưởng mức giảm, trong khi doanh nghiệp doanh thu 10,1 tỷ đồng thì không. Quy mô hoạt động gần như tương đương nhưng nghĩa vụ thuế có thể thay đổi khá lớn.
Ông Thanh cho rằng điều này có thể tạo tâm lý ngại tăng quy mô, phát sinh động cơ chia nhỏ doanh thu, tách hoạt động hoặc pháp nhân để tiếp tục được hưởng chính sách.
Đại biểu Nguyễn Duy Thanh phát biểu thảo luận (Ảnh: Media Quốc hội).
Cùng quan tâm nội dung này, đại biểu Nguyễn Thị Yến Nhi (đoàn Vĩnh Long) cũng đề nghị cần làm rõ tiêu chí doanh thu 10 tỷ đồng đảm bảo đúng đối tượng và công bằng. Bởi theo bà, mỗi ngành nghề có sự khác biệt lớn, có ngành nghề doanh thu 10 tỷ đồng nhưng tỷ suất lợi nhuận thấp, có ngành cũng doanh thu như vậy nhưng tỷ suất lợi nhuận cao, vì vậy mức hưởng lợi của chính sách là khác nhau.
Cùng với đó, nữ đại biểu lưu ý cần tránh tình trạng chia tách doanh thu, chia nhỏ hoạt động kinh doanh, tách doanh nghiệp, điều chỉnh doanh thu để đưa doanh thu xuống dưới ngưỡng 10 tỷ đồng.
Bà Nhi cho rằng cần kiểm soát đối với trường hợp doanh nghiệp liên kết, cùng địa điểm, sở hữu hoạt động kinh doanh chung, mục tiêu là để việc thụ hưởng chính sách đúng đối tượng.
