Định hướng sửa đổi Luật Nhà ở được Quốc hội thảo luận trong phiên làm việc hội trường chiều 21/8. Quan tâm nội dung liên quan “chung cư có thời hạn”, đại biểu Vương Kim Ánh (Phú Thọ), dành trọn thời gian phát biểu để góp ý về vấn đề này.
Trước hết, ông khẳng định nguyên tắc bảo hộ quyền sở hữu nhà ở hợp pháp của người dân.
Theo vị đại biểu, với mỗi gia đình, ngôi nhà không chỉ là một tài sản có giá trị lớn mà còn là nơi ở, nơi lập nghiệp, ổn định cuộc sống và là tài sản có thể để lại cho các thế hệ sau.
Đại biểu Vương Kim Ánh (Phú Thọ) (Ảnh: Quang Vinh).
“Khi người dân đã bỏ tiền hợp pháp để mua nhà, được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính, pháp luật cần bảo đảm quyền sở hữu của họ một cách rõ ràng, ổn định”, đại biểu tỉnh Phú Thọ nêu quan điểm.
Ông đề nghị quy định rõ trong luật nguyên tắc “quyền sở hữu căn hộ chung cư của người dân không chấm dứt chỉ vì nhà chung cư hết thời hạn sử dụng hoặc phải phá dỡ”.
Phân tích kỹ hơn về thời hạn sử dụng của công trình, đại biểu Ánh cho rằng đây không chỉ là vấn đề kỹ thuật, an toàn xây dựng, mà còn là vấn đề pháp lý liên quan quyền sở hữu tài sản của người dân.
“Hai khái niệm này cần được phân định rõ ràng, tránh để người dân hiểu rằng khi công trình xuống cấp hoặc hết thời hạn sử dụng thì quyền sở hữu căn hộ cũng đương nhiên mất đi”, đại biểu Ánh nhấn mạnh, đồng thời đề nghị quy định cụ thể hơn quyền lợi của chủ sở hữu khi nhà chung cư phải phá dỡ và xây dựng lại.
Đại biểu tỉnh Phú Thọ nhìn nhận đây là nội dung có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. “Một căn hộ có thể xuống cấp, phải kiểm định, phải phá dỡ để bảo đảm an toàn cho người dân, nhưng việc phá dỡ công trình không đồng nghĩa với chấm dứt quyền của chủ sở hữu”, ông tái khẳng định.
Ông Ánh đề nghị dự thảo quy định “khi nhà chung cư phá dỡ, quyền tài sản hợp pháp của chủ sở hữu căn hộ phải được bảo lưu và chuyển hóa thành quyền lợi, lợi ích tương ứng trong quá trình cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư”.
Quốc hội thảo luận về định hướng sửa đổi Luật Nhà ở, chiều 21/8 (Ảnh: Quang Vinh).
Đặc biệt, đại biểu lưu ý cần tránh tình trạng người dân đã sở hữu hợp pháp một căn hộ nhưng khi cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư lại phát sinh cách hiểu khác nhau về quyền sở hữu, dẫn đến khiếu kiện kéo dài.
Làm rõ mối quan hệ giữa quyền sở hữu căn hộ và quyền sử dụng đất gắn với nhà chung cư, cũng là nội dung được đại biểu Ánh góp ý.
Ông đề nghị quy định rõ trong dự thảo luật về quyền của chủ sở hữu căn hộ đối với phần diện tích đất sử dụng chung, phần sở hữu chung của nhà chung cư, cũng như quyền lợi của chủ sở hữu trong trường hợp nhà chung cư được phá dỡ, xây dựng lại hoặc dự án được điều chỉnh.
“Không để xảy ra tình trạng người dân chỉ hiểu rằng mình sở hữu phần diện tích riêng của căn hộ, còn không biết rõ quyền của mình với phần diện tích chung còn lại của chung cư”, đại biểu tỉnh Phú Thọ lưu ý.
Theo ông, dự thảo cũng cần quy định rõ hơn quyền định đoạt về nhà ở. Khi người dân đã được công nhận quyền sở hữu hợp pháp, cần bảo đảm quyền mua bán, cho thuê, tặng cho, thừa kế, thế chấp và thực hiện các giao dịch hợp pháp khác theo quy định của pháp luật.
Nhấn mạnh nhà ở là một trong những tài sản quan trọng nhất của mỗi gia đình, đại biểu Ánh cho rằng Luật Nhà ở không chỉ nhằm giải quyết vấn đề phát triển thị trường bất động sản, mà trước hết hướng vào bảo vệ quyền lợi của người có nhà, quyền sở hữu hợp pháp của người dân.
Thủ tướng Lê Minh Hưng lắng nghe đóng góp của các đại biểu Quốc hội về định hướng sửa Luật Nhà ở (Ảnh: Quang Vinh).
Khi giải trình về nội dung này, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết Thủ tướng tại phiên thảo luận tổ trước đó đã làm rõ cơ sở chính trị, cơ sở pháp lý, cơ sở thực tiễn và các điều kiện để người dân khi được ở chung cư có những điều kiện tốt nhất, đảm bảo quyền lợi khi hết thời hạn.
Tại phiên thảo luận tổ hôm 19/8, Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định không có nhà nào ở vĩnh viễn, đến thời hạn là phải kiểm tra, nếu không đáp ứng yêu cầu kỹ thuật phải cải tạo, xây dựng lại. Nhưng ông cũng khẳng định "quyền sở hữu tài sản đi kèm phải được pháp luật bảo vệ”.
“Luật phải quy định rất rõ để người dân yên tâm, nghĩa là không phải đến thời hạn đập bỏ thì người dân không còn quyền gì nữa”, Thủ tướng lý giải và yêu cầu quy định phải rõ ràng.
